Poznato ime nove osnovne škole u Istočnom Novom Sarajevu

Izvor: Filter

Nastava u novoj osnovnoj školi u Istočnom Novom Sarajevu počeće u školskoj 2026/2027 godini i tako će biti riješen dugogodišnji problem nedostatka prostora u trenutno jedinoj školi u ovoj opštini – OŠ “Sveti Sava”.

Juče je na sjednici Vlade Republike Srpske prihvaćen prijedlog Opštine Istočno Novo Sarajevo da nova osnovna škola u ovoj opštini bude nazvana po Stevu Kaluđerčiću. 

“Svojim dugogodišnjim radom kao učitelj, upravitelj škola, organizator i društveni radnik, ostavio je dubok trag u razvoju obrazovanja srpskog naroda u Bosni i Hercegovini. Osnivanjem i unapređenjem škola, učešćem u kulturnim društvima, pisanjem udžbenika i zalaganjem za prosvjetu, doprinio je obrazovanju brojnih generacija. Zbog toga bi imenovanje škole po njemu bilo opravdano i predstavljalo bi trajno poštovanje prema čovjeku koji je cijeli život posvetio prosvjećivanju i napretku naroda”, naveli su iz Opštine Istočno Novo Sarajevo.

Biografija

Stevo Kaluđerčić (Sombor, 5. septembar 1864 – Sarajevo, 12. februar 1948) je za Srbe značajan kao istaknuti prosvjetitelj koji je svojim radom doprinio očuvanju nacionalnog identiteta kroz obrazovanje krajem 19. i početkom 20. vijeka. Rođen je u Somboru, gdje je završio osnovnu školu, četiri razreda mađarske državne gimnazije i dva razreda Srpske učiteljske škole. U Sremskim Karlovcima je 1883. godine završio treći i četvrti razred Srpske učiteljske škole, a iste godine izabran je za učitelja Srpske osnovne škole u Sarajevu.

Ispit za učitelja građanskih škola položio je 1894. godine, nakon čega je postavljen za nastavnika Više djevojačke škole u Sarajevu, a ubrzo i za njenog upravitelja. Bio je učitelj i u školi i izvan nje – učitelj djece i odraslih, savjetnik, pregalac i organizator. Kao pedagog, u Sarajevu je stvorio prvi naraštaj onih koji su postali svjesni da je prosvjeta moćno sredstvo u borbi za nacionalno održanje.

Kao upravitelj srpskih škola imao je stalan interes za položaj srpskih učitelja. Na njegovu inicijativu, 11. maja 1905. godine u nastavničkom zboru srpskih osnovnih škola u Sarajevu osnovan je uži privremeni odbor Srpskog učiteljskog udruženja, a u novembru iste godine Kaluđerčić je izradio i prijedlog pravila ovog udruženja za Bosnu i Hercegovinu, čiji je bio i prvi predsjednik.

Takođe, bio je član uređivačkog odbora i veoma aktivan saradnik pedagoško-književnog lista „Srpska škola“ u Sarajevu. Njegov pedagoški rad bio je usko povezan sa poslaničkim djelovanjem u Bosanskom saboru, gdje se istakao prijedlogom „Zakona o obaveznoj nastavi“. Dužnost poslanika obavljao je do aprila 1913. godine, kada je, po naređenju Eparhijskog upravnog i prosvjetnog savjeta u Sarajevu, morao da položi mandat.

Zajedno sa srpskim učiteljima, svojim saradnicima, učestvovao je u radu književnog časopisa „Bosanska vila“, gdje je obavljao dužnosti administratora, ekspeditora i korektora, a ujedno je bio i jedan od najaktivnijih saradnika.

Veliki doprinos je dao razvoju osnovnih škola, a napisao je i udžbenik za srpsku osnovnu školu „Istorija srpskih naroda“, a kasnije i monografiju „Nacionalna uloga srpskih škola u Bosni i Hercegovini“. Pisao je pripovijetke, bavio se prevođenjem sa njemačkog i slovenačkog jezika, a u srpskom kulturnom društvu „Prosvjeta“ bio je aktivan član. Bio je i inicijator osnivanja Muzeja stare srpske pravoslavne crkve u Sarajevu.

U prijedlogu koji je Vladi Republike Srpske dostavljen iz opštine Istočno Novo Sarajevo navedeno je da zbog svog izuzetnog doprinosa prosvjeti, razvoju školstva i očuvanju nacionalnog identiteta, osnovna škola s pravom može nositi ime Stevo Kaluđerčić.