„Kad su sveci hodili zemljom – Sjećanje na crkvene ličnosti koje su obilježile jednu epohu“
Postoje knjige koje se ne čitaju – već se proživljavaju. Knjige koje ne govore samo o ljudima, nego i o vremenu u kojem su sveci zaista hodili zemljom.
Takvo je i djelo „Kad su sveci hodili zemljom – Sjećanje na crkvene ličnosti koje su obilježile jednu epohu“, nastalo iz dubine duhovnog iskustva blaženopočivšeg Episkopa moravičkog dr Antonija (Pantelića), prvog starješine obnovljenog Podvorja Srpske pravoslavne crkve u Moskvi.
Ovo nije tek zbir uspomena – ovo je tihi razgovor sa onima koji su svojim životom ostavili neizbrisiv trag u Crkvi i u srcu jednog arhijereja. Na stranicama knjige susrećemo crkvene velikodostojnike, duhovnike, profesore, monahe i monahinje, ali i one nenametljive, svakodnevne ljude, čija je vjera bila svjetionik na putu uzrastanja „u mjeru rasta visine Hristove“. To je hodočašće kroz sjećanje, ispisano darom pripovijedanja koji je Vladiku Antonija svrstao među one pregaoce kojima je, po Njegoševim riječima, Bog dao mahove.
Knjiga je nastajala u tišini bolničkih soba, u najtežim životnim trenucima, kada su misli pretakane u riječi olovkom i mastilom, na papiru i ekranu, diktirane i bilježene sa nadom da ništa vrijedno ne bude zaboravljeno. Kasnije su je, sa pobožnošću i odgovornošću, dopunila njegova duhovna čada, čuvajući volju svoga učitelja i pastira.
Od prvih susreta sa velikim duhovnicima u porodičnom domu, preko Bogoslovije u manastiru Krki i Moskovske duhovne akademije u Trojice-Sergijevoj lavri, pa do služenja kao arhijerej Ruske i Srpske pravoslavne crkve, zaokružen je jedan životni put – i ostavljeno djelo koje nastavlja da govori i onda kada je autor već zakoračio u vječnost.
O kakvom je djelu riječ, saznaćete na prvoj promociji i javnoj diskusiji o knjizi, koja će biti održana 17. februara 2026. godine u 19.00 časova u Kulturnom centru Istočno Novo Sarajevo.
Biografija
Osnovnu školu završio je u Pričeviću kod Valjeva. Bogosloviju je završio u manastiru Krki 1991. godine. Diplomirao je na Duhovnoj akademiji u Moskvi 1996. godine. Bio je najbolji student generacije i stipendista fondacije patrijarha moskovskog i sve Rusije Aleksija II. Odlukom Naučnog saveta Moskovske duhovne akademije od 25. maja 1996, jeromonahu Antoniju dodeljeno je naučno zvanje kandidata bogoslovlja, za odbranjenu disertaciju na katedri Istorije pomesnih Crkava.
Kao učenika bogoslovije zamonašio ga je u čin male shime 23. septembra 1988. godine u manastiru Krki episkop žički Stefan (Boca). Rukopoložio ga je u čin jerođakona 1989, a u čin jeromonaha je 5. januara 1991. godine u manastiru Žiči takođe episkop žički Stefan.
Po povratku iz Rusije meseca juna 1996. godine, unapređen je u čin sinđela i postavljen za namesnika i blagajnika manastira Studenice. Sveti arhijerejski sinod Srpske pravoslavne crkve, na predlog mitropolita dabrobosanskog Nikolaja, postavio ga je avgusta meseca 2000. godine za profesora Bogoslovije Svetog Petra Dabrobosanskog u Foči, kada i prelazi u klir Mitropolije dabrobosanske kao sabrat manastira Dobruna. Od oktobra meseca 2000. godine predavao je i na Muzičkoj akademiji Univerziteta u Srpskom Sarajevu. Istovremeno je obavljao sva bogosluženja i parohijske obaveze u Sabornoj crkvi u Sarajevu gde biva unapređen u čin protosinđela na Božić 2001. godine.
Na predlog patrijarha srpskog Pavla, Sveti arhijerejski sinod izabrao je, januara 2002, protosinđela Antonija za starešinu Podvorja srpske crkve u Moskvi. Na osnovu odluke Svetog arhijerejskog sinoda, mitropolit Nikolaj, 17. marta 2002, u Duhovnoj akademiji Svetog Vasilija Ostroškog u Srbinju, proizveo je protosinđela Antonija u čin arhimandrita.
Bio je starešina Podvorja srpske patrijaršije u Moskvi i predstavnik Srpske pravoslavne crkve u Rusiji. Predavao je na Ruskom pravoslavnom univerzitetu i bio upravnik katedre za liturgijsko bogoslovlje. Na predlog patrijarha srpskog Pavla izabrao ga je Sveti arhijerejski sabor Srpske pravoslavne crkve na redovnom zasedanju maja meseca 2006. godine za vikarnog episkopa moravičkog. Hirotonisan je u Sabornom hramu Svetog arhangela Mihaila u Beogradu 23. jula 2006. godine od strane patrijarha srpskog Pavla uz sasluženje mitropolita crnogorsko-primorskog Amfilohija, mitropolita dabrobosanskog Nikolaja, arhiepiskopa verejskog Evgenija (Ruska pravoslavna crkva) i još 16 arhijereja i mnoštva sveštenika Srpske i Ruske pravoslavne crkve.
Episkop Antonije je 24. marta 2008. godine u Moskvi pred Međunarodnim akademijskim akreditacionim i atestacionim komitetom (MAAAK) odbranio naučni stepen doktora teologije uz sva prava, privilegije i počasti, za naučnu disertaciju na temu „Bogosluženja u dohalkidonskim crkvama“.
U julu 2018. izabran je za dekana Fakulteta religijskog obrazovanja Moskovskog pravoslavnog instituta Svetog Jovana Bogoslova.
Autor je članaka i radova objavljenih u ruskom izdanju Pravoslavne enciklopedije, kao i u radu Pokloničke agencije Put vere i Izdavačke ustanove Podvorja Srpske Pravoslavne Crkve u Moskvi.
Preminuo je u Moskvi, 11. marta 2024. godine u 53. godini života, posle duge i teške bolesti. Sahranjen je u porti Hrama Svetih apostola Petra i Pavla u Moskvi. Patrijarh srpski Porfirije i patrijarh moskovski i sve Rusije Kiril služili su svetu liturgiju i parastos.
