Thu. Jun 13, 2024
ћирилица /latinica

Zabrinjavajući demografski podaci u Republici Srpskoj

Izvor: Nezavisne novine/ Radoš Krstojević

Sve manje je rođenih, a sve više umrlih.

Ovo je, nažalost, činjenica koja karakteriše demografsku sliku Republike Srpske godinama unazad, a crna serija nastavljena je i u 2022. godini, jer je broj umrlih bio skoro duplo veći od broja rođene djece.

Naime, prema podacima Republičkog zavoda za statistiku, u Srpskoj je u prošloj godini rođena 8.381 beba, dok je istovremeno broj preminulih bio 15.992, što znači da je broj umrlih u odnosu na broj rođenih bio veći za 7.611.

Iz Zavoda napominju da ovo još nisu zvanični, već preliminarni podaci, te da može doći do određenih promjena do njihovog konačnog objavljivanja, a koje bi trebalo da bude krajem aprila.

Ipak, ako pogledamo na prvu, čak i prema nepotpunim podacima, evidentno je da je broj rođenih i broj umrlih u 2022. godini manji u odnosu na prethodne godine.

To potkrepljuju sljedeće činjenice, a one kažu da je 2021. godine u Srpskoj rođeno 9.274 djece, ali je broj umrlih bio čak 19.002. Godinu ranije (2020), Srpska je bila bogatija za 9.161 bebu, ali je ostala bez 16.582 građana. Godine 2019. u Republici Srpskoj rođene su 9.274 bebe, a broj preminulih bio je 15.081. Najviše djece u posljednjih šest godina rođeno je 2018. godine, 9.568, dok je umrlih, prema zvaničnim podacima, bilo 14.763. Slični podaci su i u 2017. godini, u kojoj je Srpska bila bogatija za 9.339 beba, ali je ostala bez 14.663 svoja stanovnika.

Ono što je ključno u navedenom jeste činjenica da u periodu 2017-2022. godina Republika Srpska nijednom nije imala 10.000 rođenih, dok je broj umrlih u 2021. godini prvi put u istoriji bio veći od 19.000.

Demograf Aleksandar Majić podsjeća javnost da Republika Srpska još od 2002. godine ima nizak prirodni priraštaj, odnosno natalitet koji je niži od mortaliteta.

On podsjeća da su podaci Zavoda za statistiku RS tek preliminarni, da treba sačekati zvanične krajem aprila. Međutim, on je uvjeren da će broj rođenih u prošloj godina ipak biti veći od 9.000, ali i da će, nažalost, broj preminulih biti mnogo veći od nezvaničnog.

Prema Majićevim riječima, loša demografska situacija posebno je kulminirala tokom epidemije virusa korona, tačnije u posljednje tri godine.

“Međutim, sama pandemija nije odgovorna za ovoliku smrtnost, već je to starosna struktura stanovništva. Ako pogledamo udio starosnog stanovništva, vidjećemo da je on među najvećim u zemljama regiona, pa čak i u Evropi. Da budem precizniji, između 22 i 23 odsto stanovništva u Srpskoj ima preko 65 godina”, kaže Majić.

Dobre vijesti, dodaje, Srpsku ne čekaju ni u narednih deset godina.

“Ako pogledamo situaciju na terenu, mi sigurno u deset godina koje slijede možemo očekivati da se smrtnost u Srpskoj poveća. Mi faktički ne možemo uticati na smrtnost, osim da se zdravstvenim putem malo produži život našim građanima”, pojašnjava Majić.

Ipak, on pohvaljuje tendencije fertiliteta u Republici Srpskoj, koji se, kako navodi, povećava iz godine u godinu.

“To govorim jer mi zbog te starosne strukture imamo sve manje žena koje rađaju, sve manje reproduktivnog potencijala. Zbog toga je dobro što je godišnje stalno iznad 9.000 rođenih beba, što nam daje nadu da će se situacija popraviti”, naglasio je Majić za “Nezavisne novine”.

Mirna Savić Banjac, članica Odbora za pitanja djece, mladih i sporta Narodne skupštine RS (PDP), poručuje da se nadležni u Srpskoj ne bave demografskom obnovom na adekvatan način.

“Podsjetiću da se godinama priča da će se na tome ozbiljnije raditi. Republika Srpska nema nijedan krovni dokument koji bi objedinio sve pojedinačne pronatalitetne mjere na nivou Republike Srpske, niti se bavi problemom demografske slike stanovništa. Premijer je u ekspozeu rekao da će ovim pozabaviti ozbiljno, pa evo mi čekamo i tu socijalnu kartu, koja je izuzetno važan dokument, ali i mjere koje će se baviti strategijom demografskog razvoja”, kaže Savić Banjčeva.

Ona dodaje i da je Skupština grada Banjaluka na ovom planu već donijela nacrt dokumenta koji propisuje sve mjere kojima se treba pozabaviti, da bi se obezbijedio veći prirodni priraštaj, da bi zadržali ljude ovdje, te da bi se obnovilo stanovništvo.

“Tu svakako spadaju pronatalitetne mjere, briga o zdravlju stanovništva, te kako se stvara povoljna poslovna klima, kako bi ljudi mogli biti nezavisni i ostali na ovim prostorima. Naravno, za tako nešto potreban je niz godina, ali se od nečega mora krenuti”, zaključila je Savić Banjčeva za “Nezavisne novine”.

©citajfilter.com 2019-2023 * Osnivač i izdavač: Centar media d.o.o. * Glavni i odgovorni urednik: Mira Kostović * Kontakt: citajfilter@gmail.com