Wed. Dec 2, 2020
ћирилица /latinica

Tradicionalne izborne prevare u drugom planu

Izvor: Glas Srpske

Javnost u cijeloj BiH više od mjesec dana do te mjere je opterećena pričom o fiktivnim prijavama birača za glasanje iz inostranstva da o tradicionalnim izbornim prevarama iz ranijih izbornih ciklusa više niko i ne govori.

To nikako ne znači da na novembarskim lokalnim izborima neće biti tzv. “bugarskog voza”, prevara sa preferencijalnim glasovima, uvođenja birača i manipulacija u režiji članova biračkih odbora.

Prema tvrdnjama dugogodišnjeg člana biračkih odbora koji je insistirao na anonimnosti, najveće prevare dešavaju se kroz rad biračkih odbora. On objašnjava da se to radi tako što neka stranka, pored svog člana, vrbuje ili potplati još nekoliko članova odbora iz drugih stranaka.

– Pri tome je ključno ko ima koju funkciju u biračkom odboru. Ukoliko neka stranka uspije da na nekom biračkom mjestu ima predsjednika odbora, zatim člana zaduženog za legitimisanje birača i trećeg koji je zadužen za birački spisak, širom su im otvorena vrata za izborne prevare – objašnjava naš sagovornik.

Prema njegovim riječima, time se omogućava da simpatizer te stranke dođe sa svojom ličnom kartom i pokaže je članu biračkog odbora zaduženom za legitimisanje birača, a potom ide kod člana zaduženog za birački spisak.

– Taj član mu pokazuje gdje će se potpisati, a to je po pravilu za neko lice sa biračkog spiska za koje se zna da sigurno neće izaći na izbore taj dan. Po istom sistemu, poslije njega dolazi drugi simpatizer iste te stranke i tako ukrug. Pri tome onaj član koji gleda lične karte onemogućava članove drugih stranaka da se služe tom prevarom – objašnjava naš izvor.

On ističe da će to sigurno biti rađeno i na novembarskim izborima, dodajući da je prevare sa preferencijalnim glasovima i favorizovanjem pojedinaca na listama iste stranke gotovo nemoguće suzbiti.

Vehid Šehić iz koalicije “Pod lupom” kaže da svaka stranka pribjegava izbornim prevarama, zbog čega su izbori u BiH vanredna situacija, a ne praznik demokratije. Kao najdominantnije prevare, pored glasanja poštom, i on ističe zamjenu, odnosno prodaju mjesta u biračkim odborima i “bugarski voz”.

– Sve počinje zamjenom, pa čak i prodajom mjesta u biračkim odborima od strane jednog političkog subjekta drugom subjektu. Onda dolazimo na sam dan izbora, gdje se dešavaju mnoga kršenja Izbornog zakona od strane nesavjesnih i neodgovornih članova biračkih odbora. Tu su dominantne prevare poput falsifikovanja potpisa da je neko izašao na glasanje, a zapravo nije. Dalje, zloupotrebljava se činjenica da na biračkim spiskovima postoje lica koja su umrla. Onda imamo i “bugarski voz”, gdje članovi odbora ne kontrolišu da li svaki birač ubaci listić u kutiju, jer se dešava da lica iznesu prazan listić i tako počinje “bugarski voz” – istakao je Šehić.

Govoreći o prevarama poput uništavanja listića prilikom brojanja ili pojave kopiranih listića, Šehić kaže da su te prevare na posljednjim izbornim ciklusima manje zastupljene.

Kako kaže, koalicija “Pod lupom” će kao i svake godine voditi računa da li se poštuju sve odredbe Izbornog zakona, s posebnim akcentom na ponašanje članova biračkih odbora.

Bugarski voz

Famozni “bugarski voz” je izborna prevara koja se odvija tako što jedan birač u glasačku kutiju ubaci lažni listić, a pravi birački listić iznese sa biračkog mjesta prazan i nepopunjen. Aktivisti stranke koja se bavi tom prevarom potom taj listić popunjavaju i daju biraču koji ulazi na biračko mjesto i koji treba da ga ubaci u kutiju, a listiće koje dobije da sakrije i iznese prazne. I tako ukrug.

Filter 2019