Mon. Nov 30, 2020
ћирилица /latinica

Knežević: U epskoj poeziji, bez žena-razgovora nema

Izvor: Srna

Profesor književnosti na Filozofskom fakultetu Univerziteta u Istočnom Sarajevu Saša Knežević rekao je danas na tribini “Epski deseterac – istorija koja se pjeva” u Istočnom Novom Sarajevu da “u epskoj poeziji, bez žena – razgovora nema”.

“Premda se još od Vukove izvanredne mladalačke podjele srpskih narodnih pjesama na ženske i mužestvene /junačke/, žene smatraju sporednim u sistemu srpskog narodnog eposa, svako ko je poslušao ili pročitao neku epsku pjesmu osvjedočio se da bez žena u njima razgovora nema”, rekao je Knežević na tribini u Kulturnom centru u okviru 12. manifestacije “Ogledalo epskog stvaralaštva”, čiji je ovogodišnji moto “Žene, junaci epskih pjesama”.

On podsjeća da i kad se načelno mizogini Starac Milija poigra sa zlosretnim Ivanom Crnojevićem kojeg sjetuje ljuba “S dugom kosom, a pameću kratkom”, ne smije da se zaboravi da ona to čini za spas njegove duše, jer nema većeg grijeha negoli “Đevojačku sreću zatomiti / i u njenu rodu uzaptiti”.

Prema njegovim riječima, i kada nisu glavne junakinje pjesme, kao što nisu bile ni glava patrijarhalne zajednice, žene su je čak i suzama oplemenjavale omogućivši Filipu Višnjiću da ustaničko stradanje do kraja očovječi zajedničkom tužbalicom dvije majke.

On smatra da je najprecizniju razmjeru istorije i epskog deseterca dao Njegoš u “Predisloviju svoga i našega Ogledala srpskog”.

“Za crnogorske pjesne može se reći da se u njima sadržava istorija ovoga naroda, koji nikakve žertve nije poštedio, samo da sačuva svoju svobodu. Istina da poezija na nekim mjestima ponešto uveličava podvige Crnogoraca; no na mnogima i važnijima drži se strogo točnosti“, citira Knežević Njegoša.

On je dodao da su Srbi svoju istoriju pjevali da bi je bolje i lakše pamtili i duže sačuvali i na tome mogu zahvaliti velikim aedima i rapsodima kojima je obilovala srpska kultura.

Profesor književnosti srpskog jezika i guslar Dušan Pejić govorio je o odnosu epike i istorije, odnosno na koji se način istorija transponuje u srpsku epsku poeziju, te koliko se epskoj poeziji može vjerovati kao istorijskom izvoru.

“Otvorio sam i pitanje koje je to istorijske događaje epska poezija najbolje zapamtila, a posebno sam se osvrnuo na period prije Nemanjića, jer se o događajima iz tog vremena još govori u nekim hipotezama, tako da je tu dosta nepoznatog, a određeni detalji se pominju u guslarskim pjesmama”, naveo je Pejić.

On želi da svojom analizom dođe do savremene epske poezije i istorijskih događaja koje savremena epska poezija opjevava, a tu je naročito riječ o posljednjem odbrambenom-otadžbinsko ratu na prostoru bivše Jugoslavije i BiH.

Guslarsko društvo “Filip Višnjić” Istočno Sarajevo organizator je manifestacije “Ogledalo epskog stvaralaštva”, koja se pod motom “Žene, junaci epskih pjesama”, održava od 22. do 24. oktobra Istočnom Novom Sarajevu.

Centralni program ove manifestacije održan je sinoć u sali Kulturnog centra Istočno Novo Sarajevo i tom prilikom izveden je muzičko-scenski prikaz “Žene, junaci epskih pjesama”.

Sekretar Guslarskog društva “Filip Višnjić” Vitomir Arsenić rekao je Srni da je cilj ove manifestacije prvenstveno očuvanje kulturne baštine, epske poezije i gusala.

Zbog ograničenog broja gledalaca, radi poštovanja propisanih epidemioloških mjera i preporuka, scenski prikaz snimljen je i biće emitovan na Internet televiziji “Ljudi govore”, koju će realizovati Nedeljko Žugić.

Na realizaciji i pripremi projekta radili su profesor Muzičke akademije Univerziteta u Istočnom Sarajevu Peđa Hart i Nemanja Puhalo. Tehničku realizaciju projekta realizovao je Kulturni centar Istočno Novo Sarajevo.

Ovu tradicionalnu manifestaciju, koju organizuje Guslarsko društvo “Filip Višnjić” Istočno Sarajevo pod pokroviteljstvom Ministarstva prosvjete i kulture Republike Srpske, grada Istočno Sarajevo i opštine Istočno Novo Sarajevo, ove godine podržalo je i Ministarstvo spoljnih poslova Srbije – Uprava za saradnju sa dijasporom i Srbima u regionu

Filter 2019